styl życia

Najcenniejsza kompetencja epoki AI? Myślenie

AI coraz lepiej odpowiada na pytania. Dlatego coraz ważniejsza staje się umiejętność oceniania odpowiedzi: wątpienia, sprawdzania, rozumienia i zmiany zdania. Krytyczne myślenie może być jedną z kluczowych kompetencji epoki AI.

życie codzienne

Czy to, co uznajemy w życiu za ważne, ma znaczenie dla naszego szczęścia?

Czy życie zgodne z własnymi wartościami wystarczy, by być szczęśliwym? Niekoniecznie. Nie wszystkie wartości prowadzą do dobrostanu, nie zawsze możemy według nich żyć, a czasem dostajemy dokładnie to, czego chcemy – i wcale nie czujemy się lepiej.

styl życia

Turystyka supermarketowa. Dlaczego tak lubimy odwiedzać sklepy spożywcze za granicą?

Na wakacjach chcemy odpocząć od codzienności, a jednak z własnej woli wchodzimy do supermarketu. I potrafimy spędzić tam pół godziny z zachwytem. Dlaczego zwykły sklep za granicą staje się atrakcją?

życie codziennne

Nie wystarczy pójść do lasu. Dlaczego więź z naturą jest ważniejsza niż sam kontakt z nią?

Można spędzić godzinę w lesie i właściwie go nie zauważyć. Można też zatrzymać się przy jednym drzewie i poczuć, że jest się częścią czegoś większego. Badania pokazują, że dla naszego dobrostanu liczy się nie tylko czas spędzony na łonie natury, lecz przede wszystkim relacja, jaką z nią tworzymy.

szczęście

Cena szczęścia. Wyższy dochód prowadzi do wzrostu szczęścia?

Ile trzeba zarabiać, żeby pieniądze przestały zwiększać zadowolenie z życia? Odpowiedź zależy od kraju, miasta i kosztów życia. Najnowsze wyliczenia podają bardzo konkretne kwoty, ale warto pamiętać, że szczęście nie ma jednego cennika. Bardzo konkretną cenę może mieć natomiast brak pieniędzy.

społeczeństwo

Pretekst, żeby zapukać. Samotność, piętno i infrastruktura życzliwości.

Samotność boli, ale jeszcze trudniej znieść podejrzenie, że świadczy o nas źle. Dlatego często ją ukrywamy, choć właśnie milczenie wzmacnia wstyd i utrudnia wykonanie pierwszego kroku. Tymczasem bywa, że wystarczy dobry pretekst, aby odezwać się do drugiego człowieka.

edukacja

35 znaczków. Od mózgu małpy do człowieka czytającego

Czytanie sprawia, że człowiek czuje się połączony z doświadczeniami innych i dzięki temu mniej dziwny.

społeczeństwo

Czytanie ze zrozumieniem

Czytanie ze zrozumieniem to nie szkolna fanaberia, lecz warunek sprawczości. Bez niego łatwiej nami manipulować, trudniej korzystać z praw, usług i wiedzy. A wyniki OECD pokazują, że dorośli Polacy mają z tym coraz większy problem.

decyzje

Dobrze zagrać i przegrać. Dlaczego tak łatwo oceniamy decyzje po ich skutkach — i czemu to bywa niesprawiedliwe?

Nawet jeśli wybierzesz najlepsze dostępne działanie, czasem i tak możesz skończyć ze złym wynikiem.

Optymiści - starzeją się wolniej, żyją dłużej, bardziej o siebie dbają.

Winston Churchill, który przeżył 91 lat, zwykł mawiać: Jestem optymistą. Bycie kimś innym nie wydaje się zbyt przydatne. Lubię to zdanie. Nie ma w nim nic z przesłodzonej afirmacji ani banalności niektórych haseł na kubkach. Nie ma też obietnicy, że wszystko będzie dobrze. Jest za to pewność, co do tego,

społeczeństwo

Ludzie coraz częściej unikają wiadomości ze świata – ale czy to dobry sposób na chronienie dobrostanu?

Najpierw klikamy złe wiadomości, bo mózg traktuje je jak sygnał alarmowy. Potem zaczynamy ich unikać, bo alarm, który wyje bez przerwy, przestaje mobilizować — zaczyna wykańczać.

społeczeństwo

Kawa bez kawy i udawane zakupy. Czym są dopaminowe strony?

Kupowanie kawy, której nie ma. Przerwa na papierosa bez papierosa. Zakupy bez płacenia. Brzmi absurdalnie? A jednak tzw. strony dopaminowe pokazują, że mózg potrafi cieszyć się nawet z doświadczeń „na niby”.

mózg

Tyrania wygody. Jak przeszliśmy od pralki do AI i co z tego mamy?

Wygoda miała nas wyzwolić. Tyle że każde kolejne ułatwienie nie tylko rozwiązywało problemy, ale też zmieniało nasze oczekiwania. Czy sztuczna inteligencja stanie się kolejnym narzędziem rozwoju, czy raczej intelektualnym fast foodem?

życie codzienne

JOMO. Dlaczego coraz bardziej cieszy mnie to, że coś mnie omija?

Przez lata uczono nas, że dobre życie polega na maksymalnym wykorzystaniu możliwości. Tymczasem coraz bardziej przekonuję się, że źródłem spokoju może być coś dokładnie odwrotnego – radość z odpuszczania.

edukacja

Och dajcie już spokój z tymi ocenami. Jak cyferki w dzienniku zabijają kształcenie?

Stopnie miały wspierać naukę. Coraz więcej badań pokazuje jednak, że często robią coś odwrotnego: zabijają ciekawość, uczą grania „pod klucz” i zamieniają edukację w walkę o punkty. Czy szkoła naprawdę rozwija dziś myślenie — czy tylko skutecznie je mierzy?

zdrowie

Dlaczego mózg tak bardzo nie chce ćwiczyć?

Większość z nas traktuje ruch jako sposób na lepszą sylwetkę. Tymczasem największe zmiany zachodzą w mózgu — aktywność fizyczna poprawia nastrój, motywację i odporność psychiczną. Paradoks? Ten sam mózg często zrobi wszystko, żebyśmy zostali na kanapie.

wychowywanie dzieci

Rodzicielstwo pługa. Jak pozbawiamy nasze dzieci umiejętności radzenia sobie z życiem?

Chcesz pomóc dziecku. To naturalne. Problem zaczyna się wtedy, gdy pomaganie zamienia się w permanentne odśnieżanie mu drogi z każdej przeszkody. Psychologowie nazywają to „snowplow parenting” — rodzicielstwem pługa.

mózg

Czy ludzie stają się mniej inteligentni? Mozart i efekt Flynna.

Czy naprawdę głupiejemy? A może po prostu nasza inteligencja się zmienia? Historia efektu Flynna i jego odwrócenia pokazuje, że nie chodzi o spadek zdolności, lecz o transformację sposobu myślenia w świecie cyfrowym.

decyzje

Ja mam rację a Ty jesteś idiotą! Żołnierz, który nie zauważył końca wojny

W 1974 roku japoński żołnierz wciąż prowadził działania wojenne, nie wierząc, że II wojna światowa dawno się skończyła. Brzmi jak absurd? A jednak mechanizm, który za tym stoi, działa w każdym z nas — i wpływa na to, jak myślimy o polityce, nauce i codziennych sprawach.

społeczeństwo

Bixonimania, czyli jak łatwo dajemy się nabrać (i co ma z tym wspólnego AI)

Fałszywa choroba, zmyśleni naukowcy i artykuł pełen absurdów — a mimo to uwierzyli w nią zarówno ludzie, jak i sztuczna inteligencja. Historia bixonimanii pokazuje, jak łatwo nas zmanipulować.

media społecznościowe

Ile muszę Ci zapłacić, żebyś przestał używać mediów społecznościowych? Paradoks „pułapki produktowej”

Większość z nas nie chce płacić za Facebooka czy Instagrama. Ale gdy pytanie brzmi: ile trzeba nam zapłacić za miesiąc bez nich — oczekujemy sporej rekompensaty. To pokazuje efekt posiadania, awersję do straty i działanie pułapki produktowej.

technologia

Twój smarfon odciąga uwagę, nawet gdy z niego nie korzystasz

Smartfon leżący obok – wyciszony, odwrócony ekranem do dołu, nieruchomy – może obniżać sprawność naszego mózgu. I to nawet wtedy, gdy świadomie go ignorujemy. Nie jest to metafora, lecz wniosek poparty badaniami psychologicznymi.

psychologia

Jak technologia zmienia nasz mózg? Neuroplastyczność i londyńscy taksówkarze

Londyńscy taksówkarze pomogli naukowcom pokazać, że trening nawigacji zmienia mózg. Dziś, w erze GPS-u, pytanie brzmi już nie tylko, jak ćwiczymy orientację w przestrzeni, lecz także co tracimy, gdy przestajemy z niej korzystać.

psychologia

Wiosenne zmęczenie- mit, kultura czy efekt działania naszego mózgu?

Słońce świeci, ptaki śpiewają, a Ty marzysz tylko o drzemce? Media przekonują nas, że to dowód na „wiosenne zmęczenie ”. Nauka widzi to inaczej. Zmęczenie, które czujesz, to nie biologia, a... psychologiczna pułapka?

filozofia

Wabi sabi: piękno niedoskonałości

Filozofia wabi sabi uczy, że prawdziwe piękno nie tkwi w perfekcji, lecz w naturalności, przemijaniu i autentyczności. To sposób patrzenia na świat, który pozwala odnaleźć spokój w tym, co niepełne, niedokończone i ulotne